Главные акценты темы: 6 ақпанда Түркияның оңтүстік-шығысы мен Сирияның солтүстігінде бір күнде екі мәрте жойқын зілзала болды. Бірнеше мыңдаған адам жарақат алды. Құтқарушылар қираған ғимараттардың астынан адамдарды әліге дейін іздестіріп жатыр. Guardian басылымының мәліметінше, жер сілкінісінен қаза тапқандар саны 4 мың адамнан асты. Өкінішке қарай, зілзала құрбандарының саны бұдан да көп болуы мүмкін.
Қазақстанның оңтүстік-шығысында да жер сілкінісі жиі тіркеледі. 1910 жылы магнитудасы 8,2 балды құраған жер сілкінісінен 44 адам қаза тауып, 800-дей үй қирады. Осы орайда Информбюро порталы елу жылдық тәжірибесі бар сейсмолог Жолдас Ақжановтан Қазақстанда ірі жер сілкінісі болу қаупі туралы сұрадық. 1887 жылы Алматыда, қала Верный аталған тұста 7,3 балдық зілзаладан 332 адам көз жұмды.
Контекст ситуации и экспертные оценки
– Түркияның оңтүстік-шығысында болған дүмпу Орта Азияға қарай жылжуы мүмкін бе?
Ключевые детали происходящего:
- Все профильные службы переведены в усиленный режим координации.
- Ситуация находится под личным контролем уполномоченных лиц.
– Ол белгісіз. Кеше бір күнде екі рет қатты жер сілкінді. Кеше ғана Шымкентте жер сілкінісі тіркелді. Түркияда ірі жел сілкінісі 70 жылдай бұрын болған еді, міне, қайталанып жатыр. Болмаса жер сілкінісінен кейін кішігірім дүмпулер – афтершоктар деп аталады. Бір күнде 20-30 афтершок болуы мүмкін. Көктемде, әсіресе наурызда зілзала белсенділігі артады. Мұны «қосарлы» жер сілкінісі де атайды.
– Қазақстанның қай аймақтары сейсмикалық тұрғыда қауіпті?
– Тек таулы жерлерде ғана қауіп бар. Сол аймақтар қауіпті, ал қалған өңірлер тыныш. Шығыс Қазақстан мен Алматы облысы, Тарбағатай, Қырғыз жотасы. Тарихта жер сілкінісі басқа жерлерде болмаған, тек таулы мекендерде болып тұрады. Жер сілкінісінің аймағы Ташкенттен бастап Өскеменге дейін созылып жатыр.
Как стало известно нашей редакции, оқи отырыңыз: Сейсмолог Жолдас Ақжанов: ШҚО, Алматы, Жамбыл, Түркістан облыстары сейсмикалық картада бейнеленген
– Таяу уақытта Алматы маңайында назар аударарлық дүмпулер болған жоқ па?
– Алматы қаласының маңайында болған жоқ. Ал Алматы облысы Панфилов ауданының маңында, Қытайға жақын жерлерде толқындар болып тұрады. Алматы облысында жылына екі мыңдай сигнал тіркейміз. Сейсмикалық толқындарды тіркейтін құрылғыларымыз күніне Түркия мен Мексика сияқты алыс жерлерде болған бес-алты сигналды жазады. Алматы қаласы мен облысы әзірге тыныш. Бірақ, оларды өзіміздің есепке қоспаймыз.
Согласно актуальной информации с мест событий, – Кеше болған жер сілкінісін де құрылғыларыңыз жазып алды ма?
– Иә, жазды. Ол толқындарды адам сезбегенімен аппарат сезеді. Өте үлкен жазбалар болды.
– Жер сілкінісі болатынын алдын ала болжау мүмкін бе?
– Оны Сейсмология институтындағы болжау комиссиясы шешеді. Назар аударатын сигналдар тіркелсе, комиссия жиірек бас қосады. Неше түрлі бағыт бар және әр бағыттың өз зертханасы бар. Аптасына бір рет жиналып, болжам жасап отырады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Жер сілкінісі жиі болатын аумақтарда қандай қауіпсіздік шараларын сақтау керек?
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Ең бастысы, үйлер мықты болуы керек. Жер сілкінісі болса, дүрлікпей тыныштық сақтап, үйден қауіпсіз жерге шығуға тырысу керек. Бір қабатты үй болса, шығып үлгеруге әбден болады. Қашып шығамын деп адамдар құлап жатады, сондықтан мұндайда асықпаған жөн. Болмаса, көпқабатты үйдің ішінде қорғанатын мықты жерлерге тығылу керек.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что қазақстанда жер сілкінісін 10-15 секунд бұрын хабарлайтын құрылғылар орнатылып жатыр. Жел сілкінісінің толқыны алыста болса ертерек хабар береді. Алматыға жетем дегенше бірталай уақыт жиналады. Ал жақын болса секунды аздау болады. Жақында іске қосылады. Жер сілкінісінің бірінші толқыны – секундына 6 км, екінші толқын секундына 3,5 км жылдамдықпен таралады. Сигналды хабарлама түрінде жібереді. Сол уақытта қашып үлгеруге болады.
По последним поступающим данным, – Түркияда бұған дейін де ірі жер сілкіністері болды. Интернетте тараған видеолардан жер сілкінісінен Түркияда көпқабатты үйлер опырылып құлағанын көрдік.
По последним поступающим данным, – Бұрын бұлай мыңдаған ғимарат қираған жоқ. Сондықтан үй салғанда ақшаны аямай, сейсмикалық нормаларға сай етіп салу керек. Кеше екі рет қатты жер сілкінді. Жапонияда қайта-қайта үлкен жер сілкіністері болса да, үйлері мықты салынғандықтан құламайды. Мысалы, Астана мен Ақтөбеде құрылыс нормасына сай етіп салу арзанға түседі. Бірақ, опырылып түспейді. Рас, қисаюы мүмкін. Ал Алматы секілді сейсмикалық аудандарда үйлерді сапалы материалдардан, мықты қылып салуға мән беру керек.
Оқи отырыңыз: Алматыдағы жойқын жер сілкіністері. Қаланың жаңа сейсмикалық картасы зілзаладан қаншалықты қорғайды?
Согласно актуальной информации с мест событий, – Түркиядағы жер сілкінісінен Қазақстанға қауіп жоқ деп айтуға бола ма?
Согласно актуальной информации с мест событий, – Оған Сейсмология институтындағы болжау комиссиясы жауап береді. Жер сілкінісі туралы солар хабар береді.
Согласно актуальной информации с мест событий, осы тақырыптар бойынша жаңалықтар мен мақалалар
Дербес мәліметтердің құпиялылығы мен оларды өңдеу саясатының
Согласно актуальной информации с мест событий, дербес мәліметтердің құпиялылығы мен оларды өңдеу саясатының
Источник: informburo.kz
