Главные акценты темы: Ел тарихында алтыншы рет өтіп жатқан Президент сайлауына жеті кандидат түсті. Олар:
Как стало известно нашей редакции, 2019 жылғы 9 маусымда таңғы 7.00-ден бастап іnformburo.kz сайлау барысынан мәтіндік трансляция жасады. Оқырманға ыңғайлы болу үшін материалды жариялау уақыты үнемі жаңартылып отырды.
Контекст ситуации и экспертные оценки
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 00.25 – Экзитпол өткізген екінші ұйым – «Молодёжь» ғылыми-зерттеу орталығының директоры Талғат Қалиевтің мәліметінше, Қ.Тоқаев 69,94% дауыс жинады.
Ключевые детали происходящего:
- Все профильные службы переведены в усиленный режим координации.
- Ситуация находится под личным контролем уполномоченных лиц.
Согласно актуальной информации с мест событий, «Молодёжь» ұйымы ұсынған ақпарат бойынша өзге кандидаттардың нәтижесі мынадай:
00.22 –»Қоғамдық пікір» институтының кеңес төрайымы Айнұр Мәжитова республика бойынша сайлау учаскелерінің шыға берісінде азаматтарға зерттеу жасап, 325 сайлау учаскесінде әлеуметтік сауалнама жүргізгді.
Оның ішінде облыс орталықтары, Нұр-Сұлтан мен Алматы және Шымкент қалаларында 97 учаске, шағын қалаларда 94 учаске, ауылдық округтерде 134 сайлау учаскесі қамтылды. ҚР Сайлау туралы заңының 28-ші бабына сәйкес, Қоғамдық пікір институты Орталық сайлау комиссиясына экзит пол жасайтынын ескертті.
Экзит полда респонденттерге «ҚР Президенттік сайлауында қай үміткерге дауыс бердіңіз» деген бір сұрақ қойылды. Сауалнамаға 350-ден астам сұрақ қоюшы қатысты. Онда 13 200 сайлаушыдан жауап алынды. Күні бойы сауалнаманың алты толқыны өткізілді. Нәтиженің қателігі шамамен үш пайызды құрайды.
00.14 – ОСК-де «Қоғамдық пікір» институты өткізген экзит полдың нәтижесі бойынша брифинг өтуде. Қорытынды туралы кеңес төрайымы, әлеметтану магистрі Айнұр Мажитова мәлімдеді.
По последним поступающим данным, институт мәліметінше, Қасым-Жомарт Тоқаев 70,13% жинады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что өзге кандидаттардың нәтижесі мынадай:
23.43 – Бюллетень мен хаттамалардың сақталуын Ішкі істер министрлігі қамтамасыз етеді. Бұл туралы Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев мәлімдеді. Құжаттар елдің түкпір-түкпірінен, 9903 пунктен ОСК жеткізілетін болады.
По последним поступающим данным, – Қазіргі таңда барлық сайлау учаскелері жабылды. Бюллетеньдерді санау жүріп жатыр. Алдағы уақытта хаттамалар мен бюлеттеньдерді облыстық және орталық салау комиссияларына жеткізу үшін сақталуы қамтамасыз етіледі, – деді Марат Қожаев.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 23.11 – Бакудегі Қазақстан азаматтарының барлығы толығымен сайлауға қатысты.
Бакудің уақыты бойынша сағат 20.00-де Әзербайжандағы Қазақстан елшілігі жанынан ұйымдастырылған сайлау учаскесінде сайлаушылардың барлығы, яғни 100% дауыс берді.
Как стало известно нашей редакции, 23.05 – «Аманат» азаматтық платформасы сайлау учаскелеріне өзінің 11 мың бақылауышысын жіберген. Бұл туралы Нұр-Сұлтандағы баспасөз конференциясында платформа администраторы Лима Диас мәлімдеді.
Как стало известно нашей редакции, – Барлық ашық сайлау учаскелері 100 пайыз бақыланды. Дауыс беру барысында әр түрлі жастағы адамдардың қатысқанын айта кету керек, – деді Лима Диас. Қазір біздің өкілдер учаскелерде дауыс санағын бақылауға қатысып жатыр.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что айтуы бойынша, бір күн ішінде «Аманат» платформасының бақылаушылары 18 заң бұзу дерегін тіркеген. Олар бойынша актілер толтырылған.
– Бұл заң бұзудың бәрі болмашы және техникалық сипатта. Ол туралы ауызша 165 ескерту жасалды, олар сол мезетте ОСК мүшелерімен түзетілді. Сонымен қатар, бірнеше бюллетенді қатарынан тастаған сегіз (Нұр-Сұлтан, Алматы облысы, Шымкент, Шығыс Қазақстан облысы, Қызылорда мен Маңғыстау облыстарында) дерек тіркелген, – деді Лима Диас, – бюллетеньдер бірнеше үміткердің пайдасына тасталғанын атап өтті.
Согласно актуальной информации с мест событий, сонымен қатар, заң бұзу көбінесе сайлаушылар тарапынан болды. Олар бюллетеньдерді жеке куәліксіз сұрап, дауыс беру кабинеттерінде бірнеше адам болып кірген.
– Біздің ойымызша, бұл құқықтық сауаттылықтың төмендігінен болды, – деп түсіндірді Лима Диас.
22.36 – Алдын ала нәтиже 12 сағат ішінде жарияланады. Бұл өңірлердегі сайлау учаскелеріне байланысты. Біз ертең толық нтижені жариялайтын боламыз, – деді ҚР Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Константин Петров.
Как стало известно нашей редакции, 22.25-де Константин Петров пен комиссия мүшесі Ләззат Сүлеймен брифинг өткізіп, ел ішіндегі және шетелдегі барлық сайлау учаскелерінде дауыс берудің аяқталғанын, дауыс санаудың басталғанын хабарлады.
Облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардағы тізімге енгізілген сайлаушылардың 77,4 пайызы сайлау бюллетеньдерін алған.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 22.34 – «Заңгерлер – әділ сайлау үшін» РҚБ кеңсесі Халыққа қызмет көрсету орталықтарының қызметкерлерінің сайлау бөлімшелерінде болуы аса маңызды екенін мәлімдеді.
– Әртүрлі себептермен азамат өз учаскесінен шатасуы мүмкін. Бізде жеке тұлғалардың мемлекеттік базасы қалыптасқанын ескерсек, әрбір сайлау учаскесінде ХҚО-ның қызметкерінің болғаны өте орынды болар еді. Ол өзінің азаматтық міндетін орындауы қажет.
Как стало известно нашей редакции, мәселен, бүгін дауыс беруге бардым және ондағы тізімде өзімнің аты-жөнімді таба алмадым. Олар мәліметтер базасын қарап, менің жаңағы сайлау бөлімшесі орналасқан аумақта тұратынымды, сәйкесінше, осы жерде дауыс бере алатынымды анықтап берді. Маған анықтама қағазын беріп, жеке куәлігімнің көшірмесін түсіріп алды – қайтадан сайлау залына барып, анықтаманы көрсетіп едім, қолым бюллентень ұстатты, дауысымды бердім. Алдағы уақытта сайлау заңдылығы туралы сөз қозғайтын болсақ, тізімнен шығару талоны деген ұғымды жоюымыз қажет», – деді заң ғылымдарының докторы, профессор Марат Қоғамов алдын ала сайлау қорытындысы жөнінде өтіп жатқан брифингте. Бірақ, мен барған мектепте ХҚО-ның өкілдері болды.
Согласно актуальной информации с мест событий, 22.03 – «Заңгерлер – әділ сайлау үшін» РҚБ мүшелері Қазақстанда өткен сайлауға баға берді. Нұр-Сұлтанда өткен брифингте заң ғылымдарының кандидаты, Қазақстан заңгерлер одағының төрағасы Серік Ақылбай РҚБ қатысушылары таңнан бері сайлау учаскелерінде болғанын айтты.
– Азаматтарға консультациялық көмек көрсеттік. 3 мыңға жуық заңгер еліміздің 17 аймағындағы сайлау учаскелеріндегі жағдайға мониторинг жүргізіп отырды. Тұрғындардың белсенділігі жоғары.
Как стало известно нашей редакции, жалпы, бұрыңғы сайлау жылдарымен салыстырғанда азаматтардың құқықтық сауаты мен белсенділігі артқан. Бұл біздің құқықтық мемлекет құруға деген талпынысымыздың белгісі. Меніңше, сайлау – қоғам дамуының жақсы көрсеткіші, – деп атап өтті Серік Ақылбай.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 21.48 – Нью-Йорк қаласындағы №250 сайлау участкесі комиссиясының төрағасы Алмас Нұржановтың айтуынша, Нью-Йорк қаласында дауыс беруге 192 адам тіркелген. Себебі күні кеше отандасымыз, кәсіби боксшы Геннадий Головкинді қолдауға Қазақстаннан келген азаматтар көп. Комиссия төрағасының айтуынша, сайлауға қатысушылар саны әлдеқайда көп болуы мүмкін. Олардың арасында алдын ала ақпараттандыружүргізілген.
– Тіркелмеген адамдар да дауыс бере алады. Әзірге таңғы сағат 10.00-ге дейін 25 қазақстандық келіп, дауыс берді. Сайлауға қатысушы азаматтардың басым бөлігі түстен кейін келеді, – дейді Алмас.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что №250 сайлау участкесіне бірінші болып келіп, дауыс бергендердің арасында 81 жастағы отандасымыз болды. Ол кісі Нью-Йорк қаласына балаларын көруге әрі демалыс уақытын өткізуге келген екен.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Мен Семей қаласынан туғанмын. Менің қыздарым АҚШ-қа көшіп кетсе де, өз азаматтығымды ауыстырмадым. Қыздарыма қонаққа келуімнің уақыты сайлау науқанына тап келгендіктен, дауыс беруді өз міндетім деп, ерте келіп отырмын, – дейді ол. Қазақстан Республикасының азаматымын.
21.21 – Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев:
– Ішкі істер органының қызметкерлері көшеде және қоғамдық орында тәртіпті қадағалады. Нұр-Сұлтан және Алматы қалаларында заңсыз минтингке қатысқаны үшін 500 дей адам жеткізілді. Оған 19 мың сақшы тартылды. Жалпы дауыс беру тыныш өтті. Дауыс жәшіктері жабылып, оларды жеткізу қадағаланады. Мысалы, астанада Жастар сарайы алаңында да бір топ жас заңсыз ереуіл жасады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что алматыда ешқандай адам медициналық көмекке жүгінген жоқ.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что нұр-Сұлтанда 12 адам дәрігер шақырды. Оған қатысқандар заңға сәйкес қатаң жазаланатын болады, – деді. 3 сақшы жарақат алды.
21.19 – ҚР Бас прокурорының орынбасары Болат Дембаев:
– Жалпы дауыс беру тыныш өтті. Заңға сәйкес прокуратураға тексеруге жіберілді. Бірнеше бюллетенді бірден салған, қайталап дауыс беру сияқты заң бұзу деректерін айтуға болады. 19 заң бұзу дерегі тіркеліп, олар бойынша әкімшілік іс қозғалды. Алматы, Нұр-Сұлтан қалаларында, Атырау, Маңғыстау, Қызылорда, Түркістан облыстарында заң бұзу болды.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что қазір 18 әкімшілік іс қозғалды, – деді прокурор.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что дауысты санау басталғаннан кейін 119-120 баптар бойынша жазаланады. Азаматтардан үш арыз түсті. Жалпы ахуал тұрақты, бір қалыпты. Бірі Түркістан облысында, бірі Шымкентте, үшіншісі жалпы сайлау барысында.
– Мысалы, Қызылорда облысындағы №251 сайлау учаскесінде бір азамат бірден 5 бюллетень салған. Әкімшілік құқық кодексінің 110 бабы бойынша жауапкершілікке тартылып, 25 АЕК мөлшерінде айып пұл салынды, – деді Болат Дембаев. Осыған байланысты прокуратура тексеру жүргізді.
По последним поступающим данным, оның айтуынша Алматы, Алматы және Түркістан облыстарында да осындай жағдайлар болған.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 20.58 – Бүгін Біріккен Араб Әмірліктерінде де қазақстандықтар сайлауға қатысты. Нұр-Сұлтаннан келген Шалекеновтер отбасы алған әсерлерімен бөлісті. Дубайдағы ҚР бас консулдығының мәліметінше, тек осы мегаполистің өзінде екі мыңдай Қазақстан азаматы тұрады.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Қазақстан Президентін сайлауға тұңғыш рет қатысуым. Қазір жұбайым екеуіміз БАӘ еңбек демалысымызды өткізіп жатырмыз.Елімізден бірнеше мың шақырым қашықта болғанымыз сайлауға қатысуымызға кедергі болған жоқ. Сайлау учаскесінде дауыс беруге барлық жағдай жасалған: қазақтың халық әуені ойнап тұрды, ұлттық тағамдардан (бауырсақ, талқан) дәм таттық. Консулдық қашан, қай жерде дауыс беруге болатыны туралы барлық ақпаратты ұсынды. Өз кандидатымызға дауыс берген соң, әйелім екеуіміз біздің елімізде БАӘ сынды қарқындап дами берсін деген тілек тіледік, – дейді Анвар Шалекенов.
Дубайдағы ҚР Бас консулы Рауан Жұмабек ұсынған ақпаратқа сәйкес, БАӘ-де екі сайлау учаскесі ұйымдастырылған: астанасы – Абу-Даби мен Дубайда. БАӘ-де бүгін – жұмыс күні, сондықтан сайлаушылардың басым бөлігі түске дейін келді. Ал түстен кейін бұл учаскелер туристерді қабылдады. Олардың көбі – осында жұмыс істейтіндер.
20.39 – 20.30-да ҚР Орталық сайлау комиссиясы хатшысы Сәбила Мұстафина облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардағы тізімге енгізілген сайлаушылардың сағат 20.00 дейін 77 пайызы сайлау бюллетеньдерін алғанын хабарлады. Сонымен бірге заңға сәйкес жергілікті уақыты әлі 20.00 болмаған батыстағы бірнеше облыста және 41 елдегі 51 учаскеде дауыс беру жүріп жатқанын айтты.
Как стало известно нашей редакции, ақмола облысы – 83%;Ақтөбе облысы – 84,6%;Алматы облысы – 89%;Атырау облысы – 71,2%;Шығыс-Қазақстан облысы – 84,5%;Жамбыл облысы – 81,3%;Батыс Қазақстан облысы – 66,2%;Қарағанды облысы – 77,1%;Қызылорда облысы – 77,6%;Қостанай облысы – 84%;Маңғыстау облысы – 68,3%;Павлодар облысы – 79,5%;Солтүстік Қазақстан облысы – 79,8%;Түркістан облысы – 84,8%;Нұр-Сұлтан қаласы – 68,3%;Алматы қаласы – 52,2%;Шымкент қаласы – 67,1%.
Как стало известно нашей редакции, 20.23 – Нұр-Cұлтан уақытымен сағат 20.00-де елімізде дауыс беру аяқталды. Дейтұрғанмен, еліміздің батыс аймақтарында – Маңғыстау, Атырау, Ақтөбе және Батыс Қазақстан, сондай-ақ, Қызылорда облысында уақыт айырмашылығына байланысты дауыс беру процесі сағат 21.00-ге дейін жалғасады.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 20.10 – Бұл – шетелдегі қазақстандықтардың жартысынан көбі. Әр елдегі қазақстандықтар Президенттік сайлауда дауыс берді. Кейбірі тіпті сайлау учаскілеріне алыстан арнайы барған.
Қазақстандық Айдана Тілеукен дауыс беру үшін Шотландиядан Англияға 8 сағат жүріп барған.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Мен Глазгодан Лондонға өз таңдауымды жасау үшін келдім. Елшіліктің осындай мүмкіндік бергеніне рақмет! Автобуспен 8 сағат жүріп келдім. Қазақстандықтардың шетелдегі белсенділігі қуантады, – деді Айдана Тілеукен.
Согласно актуальной информации с мест событий, ақнұр Қарабай да Лондондағы елшілікте дауыс берді.
– Азаматтық парызымды өтегеніме қуаныштымын. Қазақстандықтардың бұлай жиналуы көз қуантады, – деді Ақнұр Қарабай.
Прагадағы Карлово университетінің студенті Данияр Сәбитов сондағы Қазақстан елшілігіне барып дауысын бері, сонымен қатар байқаушы болды.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Чехияда тұратын қазақстандықтар ҚР СІМ сайтында алдын ала тіркеле алды. Төрт байқаушы болдық. Негізінен дауыс беруге келіп жатқандар – жастар, – деді Данияр Сәбитов. Жалпы 434 адам тіркелген.
Қазір Киевте жүрген Қазақстан азаматы Әйгерім Қасымова да өз әсерімен бөлісті.
– Мен шетелде бірінші рет дауыс бердім. Елшілікке кірер алдында дастархан жайылды. Келушілер қазақ дастарханынан дәм татты, – деді Әйгерім Қасымова. Өте қызық.
Как стало известно нашей редакции, сІМ мәліметінше, 51 елде 64 сайлау учаскісі ашылып, онда 15 мыңдай ҚР азаматы дауыс беруі керек болған.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 20.07 – Нұр-Сұлтан уақыты бойынша сағат 17.00-де ең соңғы ашылған сайлау учаскесі Вашингтон, Нью-Йорк пен Оттава қалаларында орналасқан. Дауыс беру аяқталғаннан кейін, ондағы құжаттар елордадағы Есіл аудандық сайлау комиссиясына жіберіледі.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 20.00 – 19.00-де ҚР Сыртқы істер министрлігінің өкілі Роман Василенко шетелдегі отандас сайлаушылардың сағат 19.00 дейін 54,2%-ының дауыс бергенін хабарлады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – 9 маусымдағы мәлімет бойынша шетелде тіркелген сайлаушылардың саны – 15 349. Ондағы 12 сайлау учаскесінде отандық қоғамдық бірлестіктер мен коммерциялық емес ұйымдардың, сонымен бірге Тәуелсіз мемлекеттер достастығының (ТМД) 35 байқаушысы жұмыс істеп жатыр. Шетелдегі дауыс беру тыныш өтіп жатыр.
Нұр-Сұлтан уақыты бойынша сағат 19.00 дейін 8322 отандасымыз дауыс беріп үлгерді. Бұл шетелдегі сайлаушыларымыздың 54,2%-ы, – деді Роман Василенко.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что роман Василенко шетелден келген журналистерінің жалпы нақты саны белгісіз дейді. Себебі, тіркеуден өткен кей журналистердің келмей қалуы мүмкін екендігін ескертті.
– Мысалы, Германиядағы бір телеарнадан 16 журналист тіркеуден өтті. Олардың қаншасының Қазақстанға келгенінен хабарымыз жоқ. Мөлшермен мыңнан астам журналист келген, – деді Роман Василенко.
19.44 – «ҚР СІМ жанында шетелдік БАҚ-тың 121 журналисі тұрақты тіркелген. Осымен сайлауға шетелдік 348 тілші тіркелді. Оған қоса сайлауға шетелдік тағы 227 журналист тіркелді»деп мәлімдеді министр орынбасары Роман Василенко.
Соның нешеуінің келгені туралы бізде мәлімет жоқ.
ҚР ОСК шетелдік тағы 1013 бақылаушыны тіркеді. ЕЫҚҰ парламенттік ассамблеясы (ОБСЕ) бойынша Қазақстанға 14 адам келе алмай қалды. Яғни, қазір елде 1000 шақты шетелдік бақылаушы жұмыс істеп жатыр деген сөз.
19.38 – ҚР Сыртқы істер министрінің орынбасары Роман Василенко Алматыдағы Agence France Press (AFP) журналисінің ұсталғаны және репортердің түсірген суреттерінің барлығын полиция қызметкерлері өшіріп тастағаны туралы оқиғаға пікір білдірді.
Как стало известно нашей редакции, – Расында, Алматыда AFP журналисі Кристофер Риколтонды полиция қызметкерлері ұстап әкеткен. Аталмыш журналист өзінің Twitter-дегі аккаунтында оны ешкім ұрып-соқпағанын, абайсызда құлап, көзінің астын көгертіп алғанын жазды, – деп атап өтті Роман Василенко. Тергеу-тексеру амалдарынан кейін корреспондентке барлық құжаттары мен құралдары қайтарылды, полиция қызметкерлері кешірім сұрап, ол кісі босатылды.
In a police van after being detained for carrying out my professional activities. My accreditation was taken from me. I fell on a policeman’s knee and was not struck deliberately. #Kazelection2019 pic.twitter.com/GV8F9nmEKm Black eye sustained during a rough arrest.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 18.56 – Ресейден келген бақылаушы Елена Афанасьева сайлау учаскелерінде болған кішігірім шиеленістердің бірден шешімін тауып отырғанын атап өтті.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Бір бөлімшеде бақылаушы комиссия құрамын дұрыс көрмегенін айтып еді, төраға ол кісіге комиссия мүшелерін де, сайлау жәшігін де, дауыс берушілерді де көруге мүмкіндік беретін ыңғайлы орын тауып берді.
Согласно актуальной информации с мест событий, 18.24 – 18.16-де ҚР Орталық сайлау комиссиясы мүшесі Бақыт Мелдешев облыстар мен республикалық маңызы бар қалалардағы тізімге енгізілген сайлаушылардың 72,9 пайызының 18.00 сағатқа дейін сайлау бюллетеньдерін алғанын хабарлады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 18.14 – Нұр-Сұлтан қаласының тұрғындары Мирас пен Жанель Абдрахмандар Қазақстан Президентіне дауыс беру мен неке қию салтанатын бір уақытта өткізуді жоспарлапты. Жас жұбайлар елордадағы №142 сайлау учаскесінде неке қию рәсімін өткізді әрі осы жерде болашақ Президентке дауыс берді.
«Бүгінгі еліміз үшін тарихи күнге үйлену тойымыздың тұспа тұс келгеніне қуаныштымыз. Әйеліме жеке пікірімді таңған жоқпын, бірақ өзімнің кімге дауыс беретінімді айттым», – дейді Мирас Абдрахман. Бүгін отау құрдық әрі еліміздің болашағы үшін дауыс бердік. Соны өзіміз қаладық.
Как стало известно нашей редакции, 17.46 – Нұр-Сұлтан қаласындағы митинг кезінде ешкім жапа шеккен жоқ. Бұл туралы ҚР ІІМ хабарлады.
Согласно актуальной информации с мест событий, ведомство мәліметіне сенсек, егде жастағы бір қатысушы есінен танып қалған. Ол дәрігерлермен бірге оқиға орынан кетіп қалған. Полиция қызметкерлері жедел-жәрдем шақырып, азаматқа алғашқы медициналық көмек көрсетілген.
«Полицияларлың ұстап әкетуі кезінде ер-азамат қайтыс болды деген мәлімет шындыққа жанаспайды» деп мәлімдеді ІІМ. Полиция қызметкерлері азаматттарға қарсы ешқандай арнайы құралдар қолданбаған.
По последним поступающим данным, 17.24 – Қазақстанның Ресейдегі елшілігінде 600-ге жуық сайлаушы дауыс берді. Оның ішінде Иманғали Тасмағамбетов те бар.
По последним поступающим данным, 17.07 – Атлант кеңесінің мүшесі Ричард Вейтц 7 сайлау учаскесін аралады. Ешқандай тәртіп бұзу болмағанын айтқан бақылаушы сайлаудың деңгейіне көңілі толған.
– Мені халықаралық және жергілікті бақылаушылардың қатары көптігі таң қалдырды. Америкадағы сайлауға барған кезімді ешуақытта бақылаушы, әсіресе, шетелдік сарапшыларды көрмеппін. Әсіресе, жергілік тәуелсіз бақылаушылардың көптігі қуантты. Жалпы сайлаудың ашық өтіп жатқандығы – жақсылықтың нышаны, – деді ол.
Бақылаушы Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларындағы жағдайдан хабардар екенін жеткізді.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Аса байқала қоймады, дегенмен наразы жастар бар. Оларды сайлау учаскелерінде көрмедім. Мұны әлеуметтік желілер мен БАҚ беттерінен көруе болады.
Как стало известно нашей редакции, 16.42 – Суға секіруден Қазақстан ұлттық құрамасының мүшелері Мадридте дауыс берді.
16.36 – Атырауда дауыс беруге Қыз Жібек пен Төлеген келді.
Өтемісов атындағы Қазақ академиялық драма театрының 15 актері сайлау учаскелеріне сахналық образда келіп, дауыс берді. Бұл туралы Атырау облыстық аймақтық коммуникация қызметі хабарлады.
– Біз ешқандай саяси партияның мүшелігінде жоқпыз, жәй ғана сайлау процесінің маңызын көрсеткіміз келді. Сайлауға қатысу арқылы әрқайсымыз Отанымыздың өркендеуіне өз үлесімізді қосамыз деп ойлаймын, – дейді театр режиссері Жанат Телтаев. Біздің қаһарман бабаларымыз Қазақ мемлекетінің егеменді ел ретінде қалыптасуы жолында аянбай тер төкті, еңбек етті, дарынды да дана ұлттың ұрпақтары ретінде біз осыны біліп, қастерлей алуымыз керек.
Сайлау учаскесіне келген актерлер 15 минуттай «Қыз Жібек» қойылымынан үзінді орындап берді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Дауыс беруге театрдың барлық артистері келмеді, тек осы учаскеге тіркелгендері ғана осында, – деді Жанат Телтаев. Атырау облысы бойынша 409 679 сайлаушы тізімге алынған.
16.33 – Дауыс беруден Ақтөбе облысы алға шықты
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың сайлау комиссиялары ұсынған мәліметтерге сәйкес 2019 жылдың 9 маусым сағат 16.00 дегі жағдай бойынша тізімге енгізілген сайлаушылардың 65,9 пайызы сайлау бюллетеньдерін алды.
16.25 – 95 жастағы Ұлы Отан соғыс ардагері Казис Жолдыбаев Нұр-Сұлтан қаласында дауыс берді. Дауыс беру жәшігін оның үйіне әкелді. Зейнеткер екі жылдан бері жүрмейді.
– Осы уақытқа дейін қанша рет дауыс бергенімді білмеймін. Үміткерлердің арасынан таңдаймын, – дейді Казис Жолдыбаев. Бүгін сайлау екенін білемін. Көп. Кімге дауыс беретінімді білемін.
Согласно актуальной информации с мест событий, жәшікті ардагердің жанына қойған кейін сайлау комиссия мүшелері оған бюллетень беріп, бөлмеден шығып кетті. Сайлау комиссиясы мүшелерінің айтуынша, үйде дауыс берудің біршама қиыншылықтары бар.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Егде жастағы кісілерге жеке күтім керек. Бақылаушылар бізбен бірге барады. Ал оның тұтастығы мен амандығына біз жауап береміз, – деп түсіндірді №50 сайлау комиссиясының мүшесі Индира Закарьянова. Біз бәрін ескереміз. Біз олардың үйіне өзіміз барамыз. Бөлімшеге келе алмайтындар өтініш жазады. Жәшіктерге бақылаушылардың көзінше таңертең мөр басылған. Әдетте сайлау комиссиясының екі мүшесіне екі бақылаушы бекітіледі.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 16.12 – Оралдағы перинаталды орталықтың Патология бөліміндегі 80 әйел өз таңдауын жасады.
– Учаске жабық. Кейбір әйелдер ауыр босанған. Десек те, сайлау белсенді өтті, – дейді сайлау комиссиясының төрағасы Гүлсара Тажекенова.
Оралдың тұрғыны Айгерім Айтмұхамбетова 7 маусым күні қыз босанған, араға екі күн салып дауыс беріп жатыр:
– Бұл айтулы күндер мәңгі есімде қалатын шығар. Қызды болып, қуанышым қойныма сыймай жатқан жайым бар. Өзімнің және қызымның болашағы үшін дауыс бердім, – дейді жас ана.
Как стало известно нашей редакции, 15.43 – Жас сайлаушылар лигасы сағат 13.00-ге дейінгі сайлау учаскелерінде болған тәртіп бұзушылықтар туралы айтып берді.
Олардың мәліметіне сәйкес, комиссия мүшелері бақылаушылардың бөлімше аумағында қозғалуына көп кедергі келтірген, учаскенің негізгі аумағын қызыл лентамен қоршап та қойып, үстелге жақындатпаған.
Алматыда төрт бақылаушыға қызыл лентаны ескермей, жұмысын жалғастырғаны үшін сес көрсетіп, бөлімше аумағынан шығарып жіберуге дейін барды. Кейбір комиссия мүшелері бақылаушыларды сайлау учаскесінен тыс жерде шай ішуге шақырғанын жоба үйлестірушісі Василина Атоянц мәлімдеді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что алматыдағы үш учаскенің ашылуына бөгде адамдар қатысты: тәртіп сақшылары, эвакуациялық шығу есіктерін тексерушілер, әкімдіктің, ХҚО-ның кураторлары мен еріктілер. Бір бөлімшеде кандидаттың үгіттеу плакаты ілінген.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-да тәртіп бұзушылық («карусель») тіркелгенін де Жас сайлаушылар лигасы айтты. Оқиға болған жерге ЖОО ректоры Ғ.Мұтанов пен тәрбие ісі жөніндегі проректоры Ш.Жаманбалаева келді, тексеру жүргізілуде.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что басқа қаладан келген студенттер Алматыдағы екі учаскеде алдын ала белгілі болған нөмірмен дауыс беріп жатыр. Көбі «есеп үшін» суретке түсіп жатыр. Олар комиссия мүшелеріне келіп, нөмірін айтады. Мұғалімдері дауыс беруге бармаса, өндірістік тәжірибеден өткізбейміз деп студенттерге айтқан.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 15.20 – Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Марат Қожаев:
– 7-11 маусым аралығында ішкі істер органдары күшейтілген режимге көшті. Полиция және Ұлан әскері әкімдіктермен бірлесе қоғамдық тәрітпті қадағалап жүр. Дала мен қоғамдық орындардағы тәртіпті сақтауға 19 мыңнан астам полиция жұмылдырылған. Өрт қауіпсіздігі де ескерілді. Жедел тіркеу топтары құрылды.
Осы сағатқа дейін жағдай тұрақты. Қазіргі кезде әкімшілік жауапқа тарту шарасы қарастырылып жатыр. Сайлау комиссияларына арыздар келіп түскен жоқ. Арал қаласы нөмір 42 учаскеге құжатсыз келген Искаков деген азамат мас екен, сайлау жәшігін аяғымен теуіп сындырған.
Өрескел қоғамдық тәртіп бұзу тіркелген жоқ. Нұр-Сұлтан мен Алматы қалаларындағы алаңдарда Қазақстанда тіркелмеген және тыйым салынған экстремистік ұйымдардан бірнеше 100 адам жиналып, митингке шыққан. Олардың деструктивті үндеулеріне қарамастан сайлау жоспарлы режимде өтіп жатыр. Жалпы барлық қажетті шараларды атқарып жатырмыз. Өздеріңізде біліп отырған шығарсыздар, осы ұйымның басшылары сайлау алдында билікті дискриминациялау үшін бойкот жариялауға көпшілік арасында насихат жұмыстарын жүргізді.
Журналистер митингтен азаматтық қоғам өкілдері және басқа басылым тілшілерінің ұсталғаны туралы сұрады. Қожаев:
Как стало известно нашей редакции, – Журналистердің ұсталғаны туралы білмедім. Бәрі анықталатын болады, – деп жауап берді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 15.09 – «Аманат» азаматтық платформасы сайлау бойынша бірінші есебін ұсынды. Бұл туралы «Қазинформ» ХАА хабарлады.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что сағат 11.00-ге дейін техникалық және ұйымдастыру ісіне байланысты 14 тәртіп бұзушылықтың тіркелгенін мәлімдейді «Аманат» азаматтық платформасының өкілі Мұрат Әбенов.
«Техникалық жағдайлар мен ұйымдастыру шараларына қатысты кішігірім тәртіп бұзылды. Сонымен қатар, елуге жуық ауызша ескерту жасалған, сайлау комиссиясы олқылықтың орнын уақтылы толтырып отырған».
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 14.50 – ҚР ОСК төрағасының орынбасары Константин Петров қазақстандықтардың уақытша тіркеу бойынша дауыс беру құқығы жоқтығын атап өтті.
Дауысты тұрақты тіркелген мекен-жайында беру керек. Егер ол тіркелген болса, әрине дауыс берсін. Олар тізімге алдын ала енгізілуі керек болатын. Әрине, болады. Уақытша тіркеуі бар адамдар дауыс бермейді. Дауыс берушілер тізіміне мекен-жай анықтамасы бойынша қосуға бола ма?
По последним поступающим данным, сонымен қатар ол ТЖ ғимаратында ешбір учаске мен тіркеуге байланбай, еркін дауыс беретін учаске ашылды деген сыбысқа қатысты: «Ондай болуы мүмкін емес, Ондай жоқ» деп жауап берді.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 14.45 – Ресейлік актёр Александр Рапопорт («Елбасы жолы» фильмінің бір бөліміне түскен) – Қазақстандағы сайлауда халықаралық бақылаушы. Ол төрт сайлау учаскесін аралап шықты, әзірге ешқандай ескертуі жоқ.
По последним поступающим данным, – Нұрсұлтан Назарбаев белгілі бір уақытқа дейін тізгінді ұстап тұруы мүмкін. Әйтпесе, билік босаңсып қалуы мүмкін. Егер ол (Нұрсұлтан Назарбаев – авт.) жағдайдың бір қалыпты екеніне көз жеткізсе, тізгінді жібереді, – дейді ол. Дұрыс таңдау жасалғанына көз жеткізуі керек.
Актёр отыз жылдан бері Нью-Йоркте тұрады, сондықтан батыс пен шығыс елінің сайлауға қатысты көзқарасын салыстырды.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что «Менің дауысым ештеңе шешпейді» деген ой шығыс менталитетіне тән. Батыста керісінше «Дәл менің дауысым көп нәрсе шешеді» деп есептейді.
Америкада кіші Джордж Буш пен Альберт Гор сайлауға түсіп жатқанда мынадай жағдай болған. Ресейде де сол жағдай. Қайта дауыс берілді, өйткені 50 де 50. Ендігі бір мәселе – әр азамат келіп, дауыс беруді өзінің міндеті санауы керек». Бұл жердегі жағдай да сондай: кімнің Президент болатыны белгісіз. Сөйтіп, соңына дейін кімнің жеңіске жететіні беймәлім болды.
Как стало известно нашей редакции, десе де, актердің өзінің сайлаушы ретінде Ресейде де, АҚШ-та да дауыс беруге бармайтынын айтты.
По последним поступающим данным, 14.25 – Алматыдағы №203 сайлау учаскесіндегі бақылаушы студенттердің қатысуымен болған тәртіп бұзушылықты («карусельді») тіркеді.
Акт толтыру барысында: «Таңғы 7.30-дан 8.00-ге дей-ге дейін №203 сайлау бөлімшесінде тіркеуде жоқ 90-100 адам щамасында ЖОО студенттері дауыс берген. Видеотіркеу бар. Бұл фактілер студенттердің аталмыш учаскеде тіркелмегенін, кураторларының (деканат) нұсқауымен келгенін көрсетеді» деп жазады бақылаушы Орманова деп бұл туралы «КазТАГ» хабарлады. Бюллентень алып жатып, олар мекен-жайын (тіркелген жерін) дұрыс айта алмай, шатасқан, өздерін күдікті ұстаған.
Сайлау учаскесінің төрағасы Айдан Серікқұлов бұл актіге қол қоюдан бас тартқан.
Согласно актуальной информации с мест событий, – Мұндай жағдай болған жоқ, сондықтан қол қоюдан бас тарттым. Уақытша тіркеуде тұрған студенттеріміз бар, біздің және басқа университеттердің оқушылары. Біз оларды заңды негізде сайлаушылар тізіміне қостық. Олардың тұрақты мекен-жайы жоқ, – дейді учаске жетекшісі. Біздің бөлімшеде дауыс беруге ұсыныс білдірді, өйткені оқу ғимараты біздің учаскенің жанында орналасқан.
– Өзге қалалардан келгендер оқу кезеңінде бізде тіркеуде тұрады. Дауыс бергендердің барлығы тізімде бар, бақылаушының оларды тізімнен неге көрмегенін түсінбеймін. Сол уақытта бізге отыз шақты студент келіп, жаппай дауыс берді. Шатасып, сұрақты дұрыс түсінбей қалып, содан кейін барып мекен-жайын айтып жатты. Оқу аяқталған кейін олар тіркеуден шығарылады. Бірінші рет дауыс беріп жатқандар сайлау учаскесінің кез келгеніне барып бюллетень алуға болады деп түсінген. Жарты сағатта қандай «карусель» болуы мүмкін? Студенттер сасып қалды. Ол уақытта 30 адам жиналды.
Согласно актуальной информации с мест событий, 14.18 – Облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың сайлау комиссиялары ұсынған мәліметтерге сәйкес 2019 жылдың 9 маусым сағат 14.00 дегі жағдай бойынша тізімге енгізілген сайлаушылардың 51,8 пайызы сайлау бюллетеньдерін алды.
Как стало известно нашей редакции, 14.12 – Атақты КВН-ші Сангаджи Тарбаев Қазақстан Президенті сайлауына халықаралық бақылаушы ретінде қатысты:
Согласно актуальной информации с мест событий, – Халықаралық бақылаушы ретінде шақырту алуыма қуаныштымын. Ескертулер де болған жоқ. Бірақ мен Қазақстанда сайлаудың қалай өтуі керектігі туралы арнайы мәліметті оқып шықтым. Ешқандай заңбұзушылық жоқ. Аталған ережелер бойынша заңбұзушылық болмады. Бірінші рет осындай мәртебеге иемін, сондықтан маңайымда болып жатқан нәрселер мен үшін таңсық. Онда бәрі қалыпты өтіп жатыр. Бұл менің аралап жүрген үшінші учаскем. 79 және 80-ші учаскені көріп келдім. Неге мән беру керектігін қарадым.
Менің ойымша, бұл жақсы, өйткені, балама табылды деуге болады. Мен үміткерлер туралы жақсы білмеймін, сол үшін жеке-жеке әрқайсысының өмірбаянын оқып шықтым. Әрқайсысы Президент болуға лайық.
Менің ойымша дұрыс (билік транзиті), демократиялық процесс болуы керек. Дегенмен әр елдің өзіндік ерекшеліктері, тарихы мен саяси жүйесі бар. Қазақстандағы қазіргі болып жатқан нәрселер елдің осы кезі үшін ең тиімді жолы деп ойлаймын.
14.03 – Қазақстандағы ТМД бақылаушылары миссиясының басшысы Сергей Лебедев өзі барған жеті учаскеде дауыс берудің қалыпты өтіп жатқанын және халықтың белсенділігінің жоғары екенін айтты.
– Шынымды айтсам, бұрынғы тәжірибеден білетінбіз, таңертең адам аз келеді, негізінен қарттар таңертең келіп дауыс береді. Алайда, бүгін жастардың белсенділіктері бізді таңдандырып отыр. Барлығы жоғары деңгейде өтіп жатыр, – деді Лебедев. Біз студенттердің екі жатақханасында болдық. Онда кезек өте үлкен, – деді Лебедев. – Екі жағдайды байқадық, бақылаушылар жәшікке тым жақынырақ таянған еді, жауапты азаматтар оларға сыпайы түрде ескерту жасады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 13.57 – Польшадан келген тәуелсіз сарапшы Виолетта Поровска учаскелердегі дайындықтың жоғары екенін атап өтті.
– Мен Қазақсандағы сайлауға алғаш рет қатысып отырмын. Таңғалдырғаны сағат 10.00 да сайлаушылардың 25 пайызы қатысып үлгерген. Мен үш жабық, екі ашық учаскеде, 4-ші ауруханада болдым. Барлық учаскелердің де, адамдардың да дайындығы жақсы. Біз сұрақтар қойып, барлық процедураларды қарадық. Тәуелсіз бақылаушыға шектеу болмағаны маңызды, бұл жерден оны күтуге болар еді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что польшадан бір айырмашылығы бар. Ал Қазақстанда әрбір учаскеде кандидаттар туралы мәліметтер тұр. Бізде сайлау учаскелерінде кандидаттар туралы ақпарат болмайды. Бірақ ол маған ұнады, Себебі әр бір сайлаушы тағы бір рет кандидаттармен таныса алады.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 13.25 – Халық әртісі, опера әншісі, ұстаз Бибігүл Төлегенова денсаулығына байланысты үйінде дауыс берді. Алматыдағы №559 сайлау учаскесінің мүшесі дауыс беру жәшігін алып, журналистермен бірге xалық әртісінің үйіне беттеді.
Как стало известно нашей редакции, өз таңдауын жасаған Бибігүл Аxметқызы:
– Бұл сайлау – барша қазақстандықтар үшін үлкен мереке. – деді. Ең басты құндылық – бейбіт өміріміз бен егемендігімізді сақтау. Елбасының сарабдал саясатының арқасында ішкі және сыртқы саясатымыз орнығып, экономикамыз тұрақталды. Еліміздің екінші Президентін сайлаудың куәгері болғаныма бақыттымын. Қазақстанның бүгінде мемлекет ретінде жеткен жетістігі көп. Жұртымыз аман, заманымыз тыныш болсын! Ендігі Президент осы күнге дейінгі атқарылған ауқымды істерді әрі қарай жалғастырып, еліміздің аяғына нық тұруына өз септігін тигізсе деймін. Өз дауысымды берген үміткер еліміздің өркендеуіне өз үлесін қосады деп сенемін. Әлеумет пен мәдениетіміз қарыштап дамыды.
Как стало известно нашей редакции, n559 сайлау учаскесінің төрайымы Гүлнәр Жақсыбаева денсаулығына байланысты дауыс беруге келе алмайтындар 9 маусым күнгі сағат 12.00-ге дейін өтініш беріп, үйіне шақырта алатынын айтты. Өтініш бергендердің басым бөлігі – қариялар. Аталмыш бөлімшеге мұндай 16 өтініш келіп түскен.
13-20 – Алматы қаласындағы ЛА-155/18 тергеу изоляторында 9 жүз адам дауыс берді.
ҚР азаматы, үкімі заңды күшіне енген тергеу изоляторындағылардың жалпылама сайлау құқы бар.
ЛА-155/18 мекемесінде 900-ге жуық адам дауыс бере алды. Оларға №479 сайлау бөлімшесі белгіленіп, мекеменің басшысы ретінде әділет подполковнигі Нұрлыбек Қамиев тағайындалды.
Жатақханада тұратын қызметкерлер тергеу изоляторындағылармен бірге дауыс берді.
По последним поступающим данным, 13.13 – Informburo.kz тілшісі мәлімдейді, ОСК пресс-орталықта Wi-Fi таратып тұр. Сонымен қатар, ұялы байланыс желісінде ақау байқалады. Оған журналистердің ноутбуктары мен ұялы телефондары қосылған. Tele2 мен Altel сигналы мүлдем жоқ.
Болат Дембаевтен журналистер интернет неге тұрақты емес, байланыс жоғалып, ақпарат таратуға кедергі болып жатқаны туралы сұрады. Ол:
– Интернет туралы білмедім, телефонымды өзіммен алмаған едім. Ол туралы ешқандай мәлімет жоқ, – деп жауап берді.
12.53 – ҚР Бас прокурордың орынбасары Болат Дембаев:
Как стало известно нашей редакции, – Сайлаудың алдындағы күні кез келген сайлау үгіт -насихатын жүргізуге қатан тыйым салынады. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 102 бабы бойынша жеке тұлғалар үшін 15 АЕК, заңды тұлғалар үшін 30 АЕК яғни, 37-75 мың теңге төңірегінде, сәйкесінше. Ол үшін әкімшілік жаза бар.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что сайлау күні және сайлаудан бір күн бұрын үгіт-насихат жүргізу заңға қайшы. Сонымен қатар комиссия отырысының протоколын жарияланғаны туралы фактілер бар. Қазіргі таңда тыйым салынғанына қарамастан агитация жасырын түрде әлеуметтік желіде жүріп жатыр, дауыс берген бюллетеньді сүретке түсіруде агитацияға жатады. Комиссия жұмысына кім қатысты , бәрі жіті тексерілетін болады. Барлық сондай фактілер бойынша тексерулер жүргізіліп, тіркелетін болады.
Қазір Қосановқа дауыс бер деген жазба қалдырған бір азаматқа қатысты факт бар. Жалпы, республика бойынша сайлау тыныш өтіп жатыр, қоғамдық бұзушылық байқалған жоқ. Қазір сайт кімге тиесілі, кім кірді деген тексерулер жүріп жатыр.
Алматы облысында 2 бюллетеньді бір жәшікке салғаны туралы айтар болсам, сайлау комиссия мүшесі де сайлаушы да жазаға тартылады. Әкімшілік жаза.
Как стало известно нашей редакции, 12.44 – Орталық сайлау комитетінің хабарлауынша сағат 12-де тізімдегі сайлаушылардың 35,1% таңдау бюллетенін алды.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 12.20 – Нұр-Сұлтандағы №57 учаскеде Әміржан Қосанов үміткерлердің ең соңғысы болып сағат 12.10-да дауыс берді.
По последним поступающим данным, дауыс бергеннен кейін журналистермен сұхбаттасты. Әміржан Қосановпен бірге жұбайы және саясаткер Расұл Жұмалы, Дәурен Бабамұратов қатарлы жақтастары келді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что ол: – Қазақстан халқының жеңісі үшін дауыс бердім, – деді бюллетенін салып тұрып.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Қазақстанда билік транзиті басталды. Өте қуантарлық жағдай. Кей азаматтардың «Бойкот» жариялауына қарамай, xалық сайлау құқымен бірге бақылау құқын да пайдаланып жатыр. Біз сайлау туралы заңды сынап келеміз. Қазір біздің сайлау штабымызға қатысы жоқ тәуелсіз байқаушылар желісі қалыптасты.
Сайлаудың шырқау шыңы – бюллетеньді санау кезі. Тәуелсіз байқаушылардың хаттамасы, дауыс нәтижесі негізінде жұмыс жасаймыз, – деп ол тәуелсіз байқаушылардың сайлау нәтижесі туралы пікірлерімен санаса, олармен бірлесіп жұмыс жасау жағын да қарастырып отырғанын мәлімдеді. Нәтижеге қараймыз.
12.18 – Сағат 11.20-да атақты скрипкашы Жәмила Серкебаева Алматыдағы ҚР Ұлттық кітапханада, №254 бөлімшеде дауыс берді. Ол сайлаудан қалмайды. Серкебаевтар әулеті жан-дүниесіне жақын үміткерге дауыс береді.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Бөлімшедегі атмосфера тыныш, бәрі жақсы ұйымдастырылған, кезек те, қарбалас та жоқ. Менің мекен-жайымды тез тапты. Әртістер ғана емес, атақты адамдардың барлығы өздерін еркін сезінеді. Отбасымыздың тірегі әкем дауыс беруге бағыттады, – дейді Жәмила Серкебаева.
12.10 – Нұр-Сұлтан. Орталық сайлау комиссиясының мүшесі Ләззат Сүлеймен:
– 1 млн 947 995 сайлаушылар енгізілген. Республика бойынша бүгінгі сағат 12.00-дегі мәлімтке сәйкес сайлаушылардың 35,1 пайызы сайлау бюллетендерін алды.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Лайықты адам жеңіске жетеді деп ойлаймын. Менің отбасымда ұлдарым да дауыс берді. Бұл – халық өмірінің жаңаруы. Әрбір жаңа билік өзінің бағдарламасын әзірлейді. Біз Қазақстанның қарапайым адамы ретінде нәтижені күтеміз. Өткенді електен өткізе отыра, жаңа өзгерістерді енгізуіміз керек. Тіпті менің зейнеткер әпкем де барып, дауыс берді, – дейді Роза Рымбаева.
Қазақстанның көпбалалы аналары жағдайы туралы түсініктеме берді. Ал барлығына бірдей үй беріп, жәрдемақымен қамтамасыз етудің қиындығын айтты. Әншінің ойынша, билік бұл санаттағыларға билік барлық мүмкіндіктерді қарастырып жатыр.
– Жұмсалып жатқан ақшалар қалтадан емес, бюджеттен алынып жатыр. Биыл осы сұрақтар – әйелдердің көтерілісі жөнінде баспасөзде көп талқыланды. Бұл мәселе шешімін табады деп ойлаймын. Барлығы да ізгілік үшін. Біртіндеп бұл мәселені де шешеміз, – деді ол.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что рымбаева әрбір сыннан сабақ алу керектігін айта кетті.
– Бекерден бекер сын айтылмайды. Кез келген жас әлеуметтік желі, теледидар, баспасөз арқылы өз көзқарасын білдіре алады. Демек бір тұстан қателік жібердік. Барлық тақырыпта еркін айта алатынымызға қуаныштымын, – деп өз көзқарасын білдірді Роза Рымбаева.
– Осында бірге оқыған, Чернобыль маңында әскерде болған жан досым кеше қызын ұзатты. Досымның қуанышына ортақтасып, Алматыға келген жайым бар. Дауыс беру куәлігімді осы қалаға ауыстырдым. Алматының асқар тауларын ұнатамын, – деді ол.
Саясаткер сондай-ақ Президенттікке үміткер Дания Еспаеваның бақылаушылар штабы аймақтарда бір кандидат үшін жәшікке бірнеше бюллентень салғысы келгендерге тосқауыл болғанын айтты:
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Бұл жағдай қазақстандықтардың таңдауына кері әсер етпейді деп есептеймін, – деді Азат Перуашев.
11.44 – Нұр-Сұлтан қаласындағы 57 сайлау учаскесінде Қытайдан атажұртқа оралған екі қандасымыз дауыс берді.
– Азаматтық алғаныма енді бір жыл толады. Тұңғыш рет Тәуелсіз Қазақстанның, отанымының болашағын белгілейтін Президент сайлауына қатысып, өз таңдауымды жасадым. Азаматтар өз болашақтары үшін дауыс береді, – деді Тәуелсіз еліміз аман болсын.
11.41 – Нұр-Сұлтан қаласының әкімі Баxыт Сұлтанов №138 сайлау учаскесінде дауыс берді, бұл туралы қала әкімдігінің ресми сайты xабарлады (10.43).
11.35 – Мәжіліс төрағасы Нұрлан Нығматулин №111 сайлау учаскесінде дауыс берді (10.39).
– Головкиннің жекпе-жегі туралы сөйлесейік пе?» – деп әзілмен бастаған мәжіліс спикері: – Шын мәнінде мұндай маңызды күнде қазақстандықтар өз таңдауын дұрыс жасау керек. Сайлау әділ, ашық әрі сәтті өтетініне сенемін, – деді.
11.27 – Нұр-Сұлтан қаласындағы №66 мектепте орналасқан №113 учаскесінде Дания Еспаева дауыс берді.
Согласно актуальной информации с мест событий, «Бүгін – менің өмірімдегі ең жауапты күн. Өйткені мені партия ұсынып отыр. Әрине, мен тек қана жеңістен үміттімін. Тиісінше мен бизнес өкілдерінің атынан түсіп отырмын. Мен өзімнің жеңісімді әбден мүмкін деп ойлаймын.
Согласно актуальной информации с мест событий, кейбір сарапшыладың бұл сайлаудың нәтижесі алдын ала шешіліп қойылған, онда қазіргі Президент жеңеді деген алып-қашпа әңгімесі туралы: «Президент Тоқаев сайлауалды кампания басында сайлаудың әділ өтетініне уәде еткен. Оның үстіне қазір мыңдаған шетелдік және отандық бақылаушылар бар. Бұл жолы үміткер санының жетеу екенін ескерсек, олардан келіп тұрған бақылаушылар да көп болады деген сөз. Сондықтан мен сайлауды таза және әділ болады деп сенемін, – деді Дания Еспаева. Мемлекет басшысы ретінде сөзінде тұрады деп ойлаймын. Біздің партия бақылаушылары да жұмыс істеп жатыр.
Согласно актуальной информации с мест событий, «Өзіме еліміздегі әйелдердің үмітін ақтау – өте үлкен жауапкершілік. Мен өзімнің мүмкіндігіме жүз пайыз сенемін» деді. Бұл Қазақстан саясатындағы үлкен жетістік.
Как стало известно нашей редакции, журналистердің «Орта Азия халқы әйел адамды билікке шығаруға дайын ба» деген сқоағына: «Иә, соның ішінде Қазақстан да жүз пайыз дайын» деп жауап берді.
Келесі Президенттік сайлауға түсер-түспесі туралы үміткер «Оны енді болашақта көреміз» деп қысқа қайырды.
11.00 – Төлеутай Рахымбеков сайлау бөлімшесіне әйелін, үлкен екі қызы және кішкентай екі ұлын ерте келді (10.22).
Согласно актуальной информации с мест событий, – Көңіл-күйім керемет! Қазақстан қарқынды дамуы үшін жаңа қуатты күш алады деп ойлаймын, – дейді Төлеутай Рахымбеков. Әрине, уайымдап тұрмын. Нәтижені күтеміз.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 10.43 – ОСК мүшесі Ақылбек Ихданов сағат 10.00-ге дейін дауыс бергендердің үлесі республика бойынша 12,8% болғанын мәлімдеді.
Согласно актуальной информации с мест событий, 10.38 – 83 жастағы Нұр-Сұлтан қаласының тұрғыны Ханшайым Кұлжанқызы №111 сайлау учаскесіне сағат 5.00-де келген. Сайлаушы алғашқылардың бірі болып дауыс беріп, елімізге тыныштық пен бейбітшілік тіледі.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Балаларымның болашағы үшін дауыс беруге келдім, – дейді қария.
По последним поступающим данным, 10.22 сағатта 58 сайлау учаскесінде Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев дауыс берді.
– Халық адамды ғана емес,өз болашағын, мемлекеттің болашағын да таңдайды. Бұл сайлау менің Президенттік өкілеттігімді тоқтатып, билікті басқа буынға өткізіп беруімен маңызды. Меніңше, бұл – дұрыс шешім. Бәрі де елімізді өзгерткісі келеді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что өткен жылдарда біз сіздермен бірге мемлекет құрдық және әлемге таныттық.
Согласно актуальной информации с мест событий, мен билікті тыныш өткізіп бергенім үшін көптеген шетел басшыларынан хат алдым, телефон қоңырауын қабылдадым.
Бүгін жаңа Президентке дауыс беріп жатырмыз. Тұрақтылық және тыныштық сол Президентке байланысты, – деді Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев.
Согласно актуальной информации с мест событий, 10.06 – Сәдібек Түгел 136 сайлау учаскесіне 40 жыл отасқан жұбайымен келді.
– Көңіл күйім керемет. Бәрі дұрыс. Біз халқымыздың бірлігіне, ел жеріміздің тәуелсіздігіне, дербестігіне дауыс бересіз. Иә, мен кәдімгі халық арасынан шыққан қарапайым қазақпын. Шын мәнінде аса жауапты оқиға. Өздеріңіз білесіздер, мен ешқандай партияға мүше емеспін, – деді ол. Осы сайлауды өткізу арқылы өз мемлекетіміздің болашағына дауыс береміз. Қазақтың шапанын жамылып келгенімде сол. белсенділік танытып жатқан сайлаушыларға алғысымды білдіремін. Қазақтың тілін дінін, мәдениетін ар намысын қаныма сіңірген қазақпын. Барлық қазақстандықтарды құттықтаймын. Өзім соған риза болып тұрмын. Бұл біздің береке бірлігіміздің артқанын, тұтастығымызды, деократиямыздың артқанын білдіреді. әр бір дауыс бағалы. Мені Ресейлік БАҚ мені «типичный казах» деп отыр ғой.
10.07 – Сағат 9.55-те Нұр-Сұлтандағы 58 сайлау учаскесіне Дариға Назарбаева келіп дауыс берді. Халықаралық байқаушылармен аз кем сөйлесті.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 10.05 – Ұлттық қауіпсіздік комитетінің төрағасы Кәрім Масимов №111 бөлімшеде дауыс берді (9.50).
10.00 – Nur Otan партиясы төрағасының орынбасары Маулен Ашимбаев дауыс беруге келді (9.45).
9.57 – Алматыда 269 учаскеде бірінші болып программист Тоғжан Мырзабекова дауыс берді (7.24).
По последним поступающим данным, – Мен өз отанымды сүйемін. Қазақстан гүлденсе екен деймін. Мен таңдаған кандидатқа дауыс бергендердің, біздің сенімімізді ақтап, қуантса екен деймін, – деді ол.
9.48 – Алматыдағы сайлау комиссияның төрайымы Жанна Асанова Алматыда 554 сайлау учаскесі жұмыс жасап жатқанын мәлімдеді
– Ашылу кезіндегі мәлімьетке сәйкес тізімде 1140 мың сайлаушы бар. Қалада белсенділік жоғары болады деп ойлаймын, – деді ол. Қазір көріп тұрғандарыңыздай, учакелерде кезек көп. Алматыда 80-нен астам шет елдік бақылаушы келді. Кешке қарай жалпы саны шығады. 9 мамырға дейін сайлаушылар тізіміне қосу туралы 45 мыңнан астам өтініш түскен.
9.45 – Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Астана Опера» театрындағы №115 сайлау учаскесіне дауыс берді (9.35).
Согласно актуальной информации с мест событий, нұр-Сұлтан қаласындағы №115-ші сайлау учаскісіне дауыс бергеннен кейін мемлекет басшысы, ҚР Президенттігіне үміткер Қасым-Жомарт Тоқаев отандық және шетелдік ақпарат құралдары өкілдерінің сауалдарына жауап берді.
Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстандағы билік транзиті туралы «ҚР Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаев Қауіпсіздік кеңесінің төрағасы ретінде әлі билікте қала береді», деді. Сыртқы саясатта республиканың Тұңғыш Президентінің саясат жалғасады». Мен бұл туралы сайлауалды кампания барысында да айтқанмын. Ал сыртқы саясаттағы ұстанымы қалай болады дегенге Қасым-Жомарт Тоқаев былай деп жауап берді: – Қазақстан биліктегі бұрынғы саясатты жалғастырады.
Как стало известно нашей редакции, bBC-дің журналисі Тоқаевтан Қазақстандағы жастарға деген көзқарасы, Алматыда креативті көтеріліс жасаған жастар туралы пікірін сұраған.
– Қазақстанның жастар туралы ұстанымы оң. Және менің ойыимша, қиындықты еңсеру үшін біздің басымыз бірігуі керек. Дегенмен, біз басқаша пікірдегі азаматтарға толеранттық танытамыз. Біз Үкіметті қолдайтындармен де, Үкіметке қарсы шығатындармен де диалог құрамыз, – деп жауап берді. Олардың билікке, Үкіметке қарсы шыққанына қарамастан,менің ойымша, кейінгі толқындағы барша азаматтар – біздің халқымыздың бір бөлігі. Дағдарыстар көп. Қазір әлем өте тұрақсыз болып кетті.
Әл Жазира журналисі де осы мәселені ары қарай қозғай түсіп, Алматы мен Астанада, басқа да қалаларда жастардың ұсталғанын айтып, биліктің бұл әрекетінің заңға томпақ келетіні туралы пікірлердің бар екенін алға тартты. Елде демократия мен адам құқығы мәселесін көтеріп жүрген жастарға қандай кеңес беретінін сұрады.
– Мен барлық құқық қорғау ұйымдарын барынша толерантты болуға, ұстамдылық танытуға шақырамын. Бірақ заңның өрескел бұзылуына толеранттық жоқ. Дегенм ен, мен жастарды шыдамды болуға, бізге, Үкіметке толеранттықпен қарауға шақырамын. Елімізді дамыту үшін бізге бірлік керек. Бізге диалог керек. Жаңағы сіздер айтқан креативті жастармен бізге бірге әлеуметтік топ құрып, олармен пікір алмасатын боламыз, – деді ҚР Президенттігіне үміткер Қасым-Жомарт Тоқаев.
Согласно актуальной информации с мест событий, 9.41 – Сағат 09.15-те 58 сайлау учаскесіне Сербиялық, Австриялық байқаушылар келді.
Драгомир Карис (Dragomir Karic):
9.37 – Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев N115-ші сайлау учаскесіне дауыс береді деп күтілген. Ақпарат құралдары сақадай сай дайын, күтіп тұр.
Геннадий Головкиннің жекпе-жегі тікелей эфирде көрсетіліп жатыр. Дауыс беруге келгендер теледидар алдында тамашалап тұр.
9.33 – 08.39-ға қоғам қайраткері Оралбай Әбдікәрімов N58 сайлау учаскесіне дауыс беруге жұбайымен келді. Ол: – Бұл – қазақ таоиxындағы маңызды оқиға. Мен дауысымды болашақ ұрпақ үшін беремін, – деп қысқа қайырды.
9.31 – Мәдениет және спорт министрі Арыстанбек Мұхамедиұлы №111 бөлімшеде дауыс берді (08.55).
– Дауыс беруге жалғыз өзім келдім, отбасым басқа бөлімшеде дауыс береді. Тіркеудегі учаскемнен кітапханаға ауыстым, бұл жер маған ұнайды. Алдын ала болжам жасаудан аулақпын, бұл саланың өз мамандары бар. Кеше халықаралық қауымдастық өкілдерімен кездескен болатынбыз, олар қазақстандықтардың белсенді әрі шың көңілмен дауыс беретінін айтып жатыр, – дейді Арыстанбек Мұхамедиұлы.
9.28 – Сенат мүшесі Қайрат Қожамжаров Нұр-Сұлтандағы №111 бөлімшесінде дауыс берді (8.40).
Как стало известно нашей редакции, – Саяси істердің бас-қасында жүрген адам ретінде айтарым, қазақстандықтар саналы түрде өздерінің таңдауын жасады. Мен үшін үміткерлердің бағдарламаларынан бәрі айқын. Бүгін өзімнің таңдауымды жасадым, – дейді Қайрат Қожамжаров. Бәріміз бір нәрсені армандаймыз: бейбітшілік, гүлдену, болашақ ұрпақ пен әлемдегі бәсекеге қабілеттілік.
По последним поступающим данным, осы бөлімшеде 120 адам дауыс беріп үлгерді
Как стало известно нашей редакции, 9.25 – Өзбекстан астанасы Ташкентте ҚР Елшілігі жанындағы №267 сайлау учаскесі жұмыс істейтінін хабарлайды «Қазинформ» ХАА.
Как стало известно нашей редакции, 9.21 – Алматы әкімі Бауыржан Байбек отбасымен «Орбита-3» ықшамауданындағы №40 мектепте орналасқан №235 сайлау учаскесіне дауыс беруге келді (09.07).
По последним поступающим данным, 9.19 – Премьер-министр Асқар Мамин Нұр-Сұлтандағы №138 сайлау бөлімшесінде дауыс берді (08.52). Ол бөлімше «Астана»концерт залында орналасқан, – деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз хатшылығы.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 9.15 – Қазақстан Президенті әкімшілігінің жетекшісі Бақытжан Сағынтаев (8.45) «Астана опера» театрындағы №115 сайлау учаскесінде дауыс берді.
9.10 – Таңғы жетіден бері Қазақ ұлттық аграрлық университетіндегі №378 сайлау учаскесінде 115 адам дауыс берді. Бұл туралы учаске төрағасы Серік Бекбосын хабарлады (08.43).
8.58 – Таң ертемен (7.35) зейнеткер Иван Голубев Алматыдағы сайлау бөлімшесіне бірінші болып келгенімен, тізімде жоқ болып шықты. Оған келесі бөлімшеге бару үшін көлік жалдап берді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что – Мен осында тұрамын, әрі үнемі дауыс беріп жүрмін. Менің даусымды қабылдамауға құқықтары жоқ. Кейін басқа жерге тіркеуге тұрып едім. Қазақстанда барлығы жеткілікті және адамдардың жүзі жылы. Менің үміткерім Қазақстанда рух пен әділдікті қалпына келтіргенді жөн санайды, – дейді 85 жасар зейнеткер. Бәрі әділ.
По последним поступающим данным, 8.55 – Informburo.kz журналистері таңнан бері әр учаскеде жұмыс істеуде. Нұр-Сұлтандағы №111 сайлау учаскесіне Мәжіліс депутаты Бақытбек Смағұлов келіп, дауыс берді.
– Тәртіп бұзушы бір кандидатқа екі бюллетень толтырған. Онысын жәшікке салуына кедергі болдым. Алматы облысы, Талғар ауданы, Қызылқайрат ауылындағы №862 учаскеде болған жағдай, – деп хабарлады осы учаскедегі бақылаушы, экономист Айман Тұрсынқан. Ол сондай-ақ сайлау комиссиясв өкілдерінен учаскелердегі үгіттеу мазмұнындағы материалдарды алып тастауын талап еткен.
Как стало известно нашей редакции, – Комиссия төрағасы, үш бақылаушының қолы қойылған акт жасалды, екінші көшірмесі комиссия төрағасына берілді, – дейді Тұрсынқан.
8.40 – Сағат 8.30-да 113 сайлау комиссия төраға орынбасары Фатима Шандрова журналистердің сұрақтарына жауап берді.
Согласно актуальной информации с мест событий, – Сағат сегіздегі мәліметке сәйкес 101 адам дауыс берді. Учаскеге барлығы 2987 бюллетень берілген, – деді ол. Бәрі заңға сәйкес өтіп жатыр.
8.35 – ҚР Қорғаныс министрлігінің Құрлық әскерлері әскери институтында (бұрынғы Алматы жоғары жалпы әскери командалық училище) таңғы жетіде №441 сайлау учаскесі ашылды. Мұнда 1800-ден астам сержант, курсант, офицер дауыс береді.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что – Жақында казармада кімнің қай үміткерге дауыс беретіні туралы пікір алмасқан едік. Пікір сан алуан. Бәлкім, дәл менің дауысым Қазақстан Президентін таңдауда шешуші болар, – дейді Құрлық әскерлерінің әскери институты бірінші курсының курсанты Нұрислам Сайпназаров. Өз басым алғаш рет дауыс бермекпін, осы арқылы өзімнің есейгенімді сезіндім.
Согласно актуальной информации с мест событий, 8.17 – Қазақстанның коммунистік халық партиясынан үміткер Жамбыл Ахметбеков №113 сайлау учаскесіне дауыс беруге 91 жастағы анасы, жұбайы мен қызын ертіп келді.
– Сайлауға қатысқан адам жеңемін деген сеніммен келеді. Әр ананың тілеуі баласының болашағының жарқын болуы, яғни елдегі тыныштықты ойлап жүреді, – деді ол. Бұрынғы сайлауда төрт кандидат болған. мен Қазақстанның болашағы үшін дауыс беремін. Мен бүгін сайлауға сәл кешігіп келдім. Әйтпесе таңмен таласа сағат 6-да ерте келіп дауыс беру – жас кезімізден қалыптасқан әдет. Анам да – осы уақытқа дейін барлық сайлауға қатысқан адам.
Согласно актуальной информации с мест событий, 8.15 – Президент сайлауында ең бірінші болып Жапония мен Кореядағы қазақстандықтардың дауыс беріп жатқанын ҚР Сыртқы істер министрлігі хабарлайды. Жапониядағы №261мен Сеулдегі №258 бөлімшелерде жергілікті уақыт бойынша таңғы 07.00-де дауыс беру басталды.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 8.10 – Нұр-Сұлтандағы №115-ші сайлау учаскесі. Мұнда ҚР Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев келіп дауыс береді деп күтіп отыр.
Бақылаушылар, БАҚ өкілдері мен үміткерлердің сенімді өкілдері.
Согласно актуальной информации с мест событий, 8.03 – 07.45 сағатта 58 сайлау учаскесінің сайлау комииссиясының төрайымы Қымбат Іргебаева журналистерге сұқбат берді. Ол «дауыс беру әр азаматтың борышы екенін атап өтіп, сайлау барысымен таныстырды.
По последним поступающим данным, 7.50 – Нұр-Cұлтан. 113 сайлау учаскесіне ҚР Ішкі істер министрі Ерлан Тургумбаев дауыс беруге келді.
Согласно актуальной информации с мест событий, 7.22 – 58 сайлау учаскесі.
Эксперты профильных ведомств обращают внимание на то, что 7.18 – Алматы. 85 учаске. 1696 сайлаушы тіркелген. Осы уақытта үшеуі дауыс беріп үлгерді.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что 7.14 – Біздің тілішілеріміз сайлау учаскелерінде.
По последним поступающим данным, 7:00. Дауыс беру бүгін, 9 маусымда Нұр-Сұлтан уақытымен таңертеңгі сағат жетіде басталып, кешкі сағат сегізге дейін жалғасады.
Қазақстан бойынша сайлау учаскелерінің жалпы саны – 9970 (48 учаске 06.00-де ашылады). Шетелдегі қазақстандықтар үшін 51 елде 65 учаске жұмыс істейді.
По последним поступающим данным, шетелдегі учаскелердің дені Ресейде ашылады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что отандастарымыз Мәскеуде Қазақстанның Ресейдегі елшілігінде (№265 сайлау учаскесі) дауыс бере алады, Қазақстанның Астрахан, Қазан, Омбы және Санк-Петербургтегі бас консулдығы мен консулдықтарының жанынан тағы төрт сайлау учаскесі ашылады.
В рамках текущего мониторинга событий сообщается, что нұр-Сұлтанда сайлау учаскелерінде 2826 сайлау комиссиясы жұмыс істейді. Олардың 1109-ы саяси партиялардың мүшесі болса, 1399 – қоғамдық бірлестіктердің өкілі, сондай-ақ 318 адам жоғары сайлау комиссиялары тарапынан ұсынылған.
Как стало известно нашей редакции, елордада 238 сайлау учаскесі тіркелген, оның 204-і – ашық, ал 34-і – жабық. Учаскелік сайлау комиссияларының сандық құрамы сайлаушылардың санына байланысты 5-тен 11 адамға дейін анықталады.
Как стало известно нашей редакции, әрбір сайлау учаскесінде саяси партиялар мен қоғамдық бірлестіктерден 2 бақылаушы жұмыс істейді. Қазіргі уақытта бақылаушылар тізімінде қоғам өкілдері, үкіметтік емес ұйымдар мүшелері және елорда тұрғындарынан тұратын 500 адам бар.
Осы тақырыптар бойынша жаңалықтар мен мақалалар
Дербес мәліметтердің құпиялылығы мен оларды өңдеу саясатының
Дербес мәліметтердің құпиялылығы мен оларды өңдеу саясатының
Источник: informburo.kz
